Peter Pontiac (1951-2015)

scannen0002Barst ’51: ik kan me vergissen, maar volgens mij heette zo de tentoonstelling die Peter Pollmann alias Pontiac in onze kelder thuis had georganiseerd, samen met kunstbroeder Raymond Spierings. Tekeningen, geprikt aan muren waar schimmel op zat. Zij waren toen tieners en ik een knulletje van negen of zoiets; het was de eerste expositie van ‘hedendaagse kunst’ in mijn leven en Peter was sowieso de eerste kunstenaar die ik van dichtbij heb mogen bewonderen. Afgelopen zomer, in het Friese dorpje Boer, hebben we samen de tekeningen bekeken die hij nog had kunnen maken voor zijn Unvollendete, het stripboek over de Dood in het algemeen en die van hemzelf in het bijzonder: ‘Styx, of de Zesplankenkoorts’. Er zat vooral heel veel humor in, wat toch opmerkelijk is voor iemand die het achteloze begrip deadline niet meer kon gebruiken zonder erbij te grimlachen. In de halve eeuw tussen Barst en Styx heeft Peter een oeuvre bij elkaar getekend waar steevast, en wat gemakzuchtig, het stempel ‘Underground’ op wordt gezet. Hij is eind jaren zestig inderdaad opgebloeid in de schaduw van Robert Crumb en heeft het nodige getekend over sex & drugs, maar zijn werk bevat gelukkig heel wat meer thema’s dan die puberale twee. Weltschmerz was een woord dat goed bij hem paste en dat zich in zijn werk uitte als hevige argwaan jegens de hypocrisie van het politieke bedrijf en als melancholie over het leven überhaupt: het is bepaald niet toevallig dat nog dit jaar zijn verzameld werk gaat verschijnen onder de titel Blues. Het ironische is dat Peter over zijn tekenkundige vaardigheden altijd onzeker is gebleven en dat compenseerde met grafische hoogstandjes, terwijl hij tegelijkertijd probeerde méér te zijn dan virtuoos, want een kunstenaar – vond hij – moet ook iets over de wereld & het  leven willen beweren.

Me dunkt dat hij daarin geslaagd is. Als ik mag zeggen wat ik altijd heb beschouwd als zijn allermooiste werk, dan zeg ik: Mean Muse Blues uit 1976, een wederom onvoltooide strip over een tekenaar die aan zijn werktafel zit en peinst: “Dit keer moet ik mijn meesterwerk maken – iets dat er echt toe doet… bijvoorbeeld over wat ik zou doen als ik doodging!”

Deze tekst stond op donderdag 22 januari in de Volkskrant. Op dinsdag 20 januari om 21.00 uur is Peter overleden in het OLVG.

 

Geplaatst in Volkskrant
1 Reactie op “Peter Pontiac (1951-2015)
  1. Harma schreef:

    Inderdaad is ‘underground’ een nogal incomplete omschrijving voor het rijke oeuvre van je broer dat volop boven de toonbank verkrijgbaar is. Waarschijnlijk heeft het te maken met z’n engagement , waarvan ik in een postuum las dat ‘hij dat overgehouden had aan z’n hippietijd’, alsof het een tweede akelig virus betrof. Maar voor zover ik weet heeft Peter nooit echt bezwaar gemaakt tegen die kwalificatie, die behalve sex & drugs & rock ’n roll ook een idealistische, anti-commerciële beweging met een eigen muziek- en beeldcultuur aanduidt. Bij voorkeur ook nog één met enige politieke slagkracht die een reële bedreiging vormt voor de gevestigde orde. Nou lijkt het er op dat die beweging tot minuscule proporties is geslonken of gereduceerd tot z’n uiterlijke verschijningsvorm,maar aan Peter heeft dat niet gelegen; die is het geheel met overtuiging en kunnen van inhoud blijven voorzien, en dat is toch van een grote schoonheid. Dus zo erg is het is het nou ook weer niet, dat ‘underground’. We gaan het nog node missen.